Dự án mở rộng Quốc lộ 13 lên 60m đang bước vào thời điểm gấp rút việc giải phóng và bàn giao mặt bằng cho việc thi công.
Khó khăn trong việc giải phóng mặt bằng
Dự án mở rộng Quốc lộ 13 lên 60m đoạn từ cầu Bình Triệu đến cầu Vĩnh Bình đang được TP.HCM xem là một trong những công trình hạ tầng trọng điểm nhằm giải quyết áp lực giao thông ở cửa ngõ phía Đông Bắc, kết nối TP.HCM với Bình Dương và các tỉnh Đông Nam Bộ. Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng lớn về hạ tầng, dự án cũng đang đối mặt với nhiều thách thức liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư và tiến độ triển khai.
Theo quy hoạch, tuyến Quốc lộ 13 dài khoảng 6,3 km sẽ được mở rộng lên 60 m với quy mô từ 10–12 làn xe. Dự án có tổng vốn đầu tư gần 21.000–21.700 tỉ đồng, triển khai theo hình thức PPP – hợp đồng BOT. Trong đó, chi phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật chiếm phần lớn ngân sách.
Điểm đáng chú ý của dự án là việc xây dựng khoảng 3,2–3,5 km cầu cạn từ khu vực Bình Triệu đến nút giao Bình Phước nhằm giảm ùn tắc giao thông. Bên dưới sẽ là hệ thống đường song hành nhiều làn xe, đồng thời bổ sung các hầm chui và mở rộng các cây cầu hiện hữu để tăng khả năng lưu thông.
Bài toán tái định cư trong việc mở rộng quốc lộ 13
Để thực hiện dự án, TP.HCM phải giải tỏa hơn 1.000 trường hợp dân cư bị ảnh hưởng. Theo báo cáo của Sở Xây dựng, hiện đã có gần 600 trường hợp nhận bồi thường với tổng kinh phí hơn 4.300 tỉ đồng. Tuy nhiên, số lượng mặt bằng thực tế được bàn giao vẫn còn khá thấp do khó khăn lớn nhất nằm ở quỹ tái định cư.
Ban đầu, thành phố bố trí khoảng 178 nền đất và căn hộ phục vụ tái định cư, nhưng khi rà soát thực tế, nhu cầu phát sinh cao hơn nhiều. Chính quyền địa phương xác định còn thiếu hơn 100 nền đất cùng hàng chục căn hộ tái định cư, khiến tiến độ giải phóng mặt bằng bị kéo dài. Đây được xem là nút thắt lớn nhất của toàn dự án hiện nay.
Dù vậy, tại nhiều khu vực dọc tuyến Quốc lộ 13, đặc biệt ở phường Hiệp Bình, nhiều hộ dân đã chủ động tháo dỡ nhà cửa, lùi mặt bằng và bàn giao đất sớm để phục vụ thi công. Một số hộ chỉ bị ảnh hưởng một phần cũng nhanh chóng sửa chữa, ổn định nơi ở mới nhằm hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ dự án.
Theo kế hoạch điều chỉnh mới nhất, công tác chi trả bồi thường và bàn giao mặt bằng dự kiến hoàn tất trong năm 2026, trong khi việc di dời hạ tầng kỹ thuật sẽ kết thúc vào cuối năm. Nếu các thủ tục lựa chọn nhà đầu tư và phê duyệt hồ sơ hoàn tất đúng tiến độ, dự án có thể khởi công vào đầu năm 2027 và hoàn thành cuối năm 2028.
Giải quyết điểm nghẽn
Khi hoàn thành, Quốc lộ 13 được kỳ vọng sẽ trở thành trục giao thông chiến lược giúp giảm ùn tắc kéo dài nhiều năm tại cửa ngõ Đông Bắc TP.HCM, đồng thời thúc đẩy liên kết vùng giữa TP.HCM, Bình Dương, Bình Phước và khu vực Tây Nguyên. Dự án cũng được xem là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đô thị, logistics và bất động sản dọc tuyến trong giai đoạn tới.
